Бизнесті жүргізу

Квота (Foreign Labour Quote)

"Халықтың көші-қоны туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 36-1-бабына сәйкес ішкі еңбек нарығын қорғау мақсатында халықтың көші-қоны мәселелері жөніндегі уәкілетті орган Қазақстан Республикасының аумағында еңбек қызметін жүзеге асыру үшін шетелдік жұмыс күшін тартуға квота белгілейді.

Рұқсат (Work permits)

Шетелдік жұмыс күшін жұмыс берушілер тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктердің жергілікті атқарушы органдары берген шетелдік жұмыс күшін тартуға арналған рұқсаттар негізінде Қазақстан Республикасында еңбек қызметін жүзеге асыру үшін тартады.

Тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктердің аумағындағы жергілікті атқарушы органдар халықты жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі уәкілетті орган бөлген квота шегінде еңбек қызметін жүзеге асыру үшін шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсаттар береді немесе ұзартады не жұмыс берушілерге рұқсаттар беруден, ұзартудан бас тартады, сондай-ақ көрсетілген рұқсаттарды тоқтата тұрады және кері қайтарып алады.

Жергілікті атқарушы орган берген шетелдік жұмыс күшін тартуға арналған рұқсат басқа жұмыс берушілерге берілуге жатпайды, жұмыс беруші рұқсаттар алған шетелдік жұмыскерлерді басқа әкімшілік-аумақтық бірліктердің аумағындағы ұйымдарға іссапарға жіберуді қоспағанда, онда көрсетілген әкімшілік-аумақтық бірліктердің аумағында жиынтық мөлшерден аспайтын мерзімге қолданылады бір күнтізбелік жыл ішінде тоқсан күнтізбелік күн.

Мемлекеттік алым (State fee for the issuance of work permits)

Жұмыс берушілерге шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат Халықтың көші-қоны мәселелері жөніндегі уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен және шарттарда, сондай-ақ Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес алымдар төлеу кезінде беріледі немесе ұзартылады.

Жұмыс берушілерден рұқсатты бергені немесе ұзартқаны үшін "шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсатты бергені немесе ұзартқаны үшін алым мөлшерлемелерін белгілеу туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2018 жылғы 3 сәуірдегі № 157 қаулысымен бекітілген алым мөлшерлемелерінің мөлшеріне сәйкес, Қазақстан Республикасына шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсатты бергені немесе ұзартқаны үшін салық алымы (бұдан әрі – алым) алынады Қазақстан Республикасына күштер".

Қазақстан Республикасына шетелдік жұмыс күшін тартуға арналған рұқсатты бір және (немесе) басқа әкімшілік-аумақтық бірліктер шегінде алған немесе ұзартқан кезде алым рұқсатта көрсетілген әрбір әкімшілік-аумақтық бірліктің бюджетіне төленеді.

Корпоративішілік ауыстыру шеңберінде бірнеше әкімшілік-аумақтық бірліктер шегінде берілетін рұқсаттар тегін негізде жүзеге асырылады.

Шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат алудан квота мен талаптардан босату (Exemption from quote and work permits)

Шетелдік жұмыс күшін квоталау және жұмыс берушілерге шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат беру туралы осы Заңның нормалары шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдарға қолданылмайды:

1) дербес білім беру ұйымдарында, олардың ұйымдарында, сондай-ақ "Назарбаев қорында" жоғары білімі бар басшылар мен мамандар лауазымдарында жұмыс істейтін;

2) Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілеген тәртіппен расталған құжаттары бар мемлекеттік органдарда жұмыс істейтін адамдар;

3) Қазақстан Республикасының инвестициялар туралы заңнамасына сәйкес инвестициялық басым жобаны іске асыруға инвестициялық келісімшарттар жасасқан Қазақстан Республикасының ұйымдарында жұмыс істейтін, сондай-ақ аталған заңды тұлғалар (не олардың мердігерлері) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласында бас мердігер, мердігер, қосалқы мердігер немесе көрсетілетін қызметтерді орындаушы ретінде тартатын ұйымдарда жұмыс істейтін (іздестіру және жобалау қызметін, инжинирингтік қызметтерді қоса алғанда), инвестициялық қызмет объектісі жоғары білімі бар басшылар мен мамандар ретінде, сондай-ақ инвестициялық басым жобаны іске асыруға арналған инвестициялық келісімшарттарда айқындалатын кәсіптер тізбесі мен санына сәйкес білікті жұмысшылар ретінде пайдалануға берілгеннен кейін бір жыл өткенге дейінгі мерзімге;

4) құны бір миллион айлық есептік көрсеткіштен асатын жобалары бар арнайы экономикалық аймақтардың қатысушылары болып табылатын заңды тұлғаларда, сондай-ақ арнайы экономикалық аймақтардың аталған қатысушылары (не олардың мердігерлері) аумақта құрылыс-монтаждау жұмыстарын орындау кезеңінде бас мердігер, мердігер, қосалқы мердігер немесе қызметтерді орындаушы ретінде тартатын ұйымдарда жұмыс істейтін санаттар мен санаттар тізбесіне сәйкес объектіні (объектілерді) пайдалануға бергеннен кейін бір жыл өткенге дейін, оларды халықты жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі уәкілетті органның, мүдделі орталық мемлекеттік органдардың өкілдерінен тұратын комиссия халықты жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі уәкілетті органның және арнаулы экономикалық және индустриялық аймақтарды құру, олардың жұмыс істеуі және оларды тарату саласындағы мемлекеттік реттеуді жүзеге асыратын орталық атқарушы органның бірлескен шешімімен бекітілген тәртіппен айқындайды;

5) экономиканың басым салаларында (экономикалық қызмет түрлерінде) талап етілетін кәсіптер бойынша өз бетінше жұмысқа орналасу үшін келгендер;

6) Қазақстан Республикасында тұрақты тұратындар;

7) шетелдік заңды тұлғалар филиалдарының немесе өкілдіктерінің бірінші басшылары болып жұмыс істейтін;

8) Жергілікті атқарушы органдардың еңбек қызметін жүзеге асыру үшін шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсаты талап етілмейтін Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын тұлғалар тізбесінде көзделген;

9) "Астана Хаб" халықаралық технологиялық паркінде немесе "Астана Хаб" халықаралық технологиялық паркінің қатысушыларында жоғары білімі бар басшылар мен мамандар лауазымдарында жұмыс істейтіндер. 

Шетелдік жұмыс күшін тартуға квоталауды сақтау және рұқсат алу талаптарынан босатылған шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдардың көрсетілген тізбесінен басқа, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 24 қарашадағы № 1041 Қаулысымен еңбек қызметін жүзеге асыру үшін шетелдік жұмыс күшін тартуға жергілікті атқарушы органдардың рұқсаты талап етілмейтін адамдардың тізбесі белгіленген (https://adilet.zan.kz/rus/docs/P2300001041#z36), оған сәйкес шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдардың мынадай санаттарын тарту үшін жергілікті атқарушы органдардың шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсаты талап етілмейді:

1) Қандастар;

2) кәсіпкерлік қызметпен айналысу үшін келген іскер иммигранттар;

3) босқын мәртебесін немесе пана іздеуші куәлігін алғандар;

4) «Халықтың көші-қоны туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес гуманитарлық сипаттағы көшіп келушілер болып табылатындар;

5) Қазақстан Республикасының соттары шартты түрде бас бостандығынан айыруға немесе қоғамнан оқшаулауға байланысты емес жазаларға сотталғандар;

6) адам саудасына байланысты нақты қылмыстық істі қарау барысында сот үкімі заңды күшіне енгенге дейін адам саудасының құрбандары болғандар;

7) Қазақстан Республикасына отбасын біріктіру мақсатында келетін, жұбайы Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген некеде кемінде үш жыл болған және шақырушы тұлғалары Қазақстан Республикасының азаматтары болып табылатындар;

8) Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сәйкес оқудан бос уақытында Қазақстан Республикасының білім беру ұйымдарында бір мезгілде жұмысқа орналасқан күндізгі оқу нысанындағы білім алушыларға;

9) 2014 жылғы 29 мамырдағы Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартқа қатысушы мемлекеттердің азаматтары;

10) теңіз және өзен кемелерінің, әуе және теміржол көлігінің экипаж мүшелері;

11) әртiстер, режиссерлер, дирижерлер, хормейстерлер, балетмейстерлер, спортшылар, жаттықтырушылар болып жұмыс iстеу;

12) «Астана» халықаралық қаржы орталығының қатысушылары мен органдары тартатын;

13) Қазақстан Республикасының аэроғарыш қызметі саласындағы ынтымақтастық туралы халықаралық шарттары бойынша айналысатын ғарыш зымыран жүйелерін құру және жерүсті ғарыш инфрақұрылымы объектілерін пайдалану саласындағы мамандар;

14) Қазақстан Республикасының білім беру ұйымдарында білім беру саласындағы ынтымақтастық туралы Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарына сәйкес педагогикалық қызметті жүзеге асыратындар, сондай-ақ халықаралық интеграцияланған білім беру оқу бағдарламаларын іске асыратындар үшін – егер халықаралық шартта өзгеше үлес белгіленбесе, ұйым қызметкерлерінің 50 пайызынан аспайды;

15) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген тәртiппен ерекше мәртебе берiлген бiлiм беру ұйымдарының профессорлық-оқытушылық құрамы қатарынан, сондай-ақ бiлiктiлiгi Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген талаптарға сәйкес келетiн бiлiм беру ұйымдарында басшылар мен педагогтар лауазымдарында жұмыс iстейтiн және экономика салалары үшiн кадрлар даярлауды жүзеге асыратындар;

16) жарғылық капиталына жүз пайыз шетелдік қатысуы бар қазақстандық заңды тұлғаның бірінші директоры және оның орынбасары болып жұмыс істейтіндер (осы лауазымдар үшін бір бірліктен аспайтын);

17) ұзақтығы күнтiзбелiк бiр жыл iшiнде жалпы бiр жүз жиырма күнтiзбелiк күннен аспайтын қызметтiк мақсатта iссапарда жүргендер;

18) Қазақстан Республикасының Үкіметімен ақшалай нысанда инвестициялық сомасы 50 миллион АҚШ долларынан асатын шарттар жасасқан ұйымдардың жоғары лауазымды тұлғалары болып табылатын және инвестициялық қызметтің басым салаларында инвестициялық қызметті жүзеге асыратын Қазақстан Республикасы заңды тұлғаларының жоғары лауазымды тұлғалары болып табылатын және инвестициялар жөніндегі уәкілетті органмен шарт жасасқандар;

19) ұлттық басқарушы холдингте құрылымдық бөлімшелердің басшыларынан төмен емес лауазымдарда жұмыс істейтін, жоғары білімі және Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен растайтын құжаттары барлар;

20) ұлттық басқарушы холдингтің директорлар кеңесінің мүшелері ретінде жұмысқа қабылданғандар;

21) отбасы мүшелері мен асырауындағы адамдарды қоспағанда, инвесторлық виза алғандар;

22) «ТҰРАН» арнайы экономикалық аймағының қызметін басқарушы үйлестіруші қызметін атқаратындар.